Misbruik van coronasteun: misbruik van bevoegdheid?

Nederlandse ondernemers kunnen met tussenpozen al geruime tijd gebruik maken van de coronasteunmaatregelen van de Nederlandse overheid. Deze maatregelen zijn bedoeld om ondernemers die door de coronacrisis worden getroffen te helpen en werkgelegenheid in stand te houden. Omwille van het economisch belang is de wetgeving achter deze steunmaatregelen met grote snelheid opgetuigd. De snelheid van de wetgeving is ten koste gegaan van de zorgvuldigheid ervan. Zo is het geen vereiste dat je als ondernemer moet aantonen dat het verlies in omzet door corona wordt veroorzaakt. Dit zorgvuldigheidshiaat werkt misbruik door steunaanvragers in de hand. Zo kan het voorkomen dat ondernemers een beroep kunnen doen op de steunmaatregelen aangezien zij strikt genomen aan de vereisten voor de steun voldoen, terwijl zij amper hinder ondervinden van de coronamaatregelen. Dat deze bedrijven aanspraak kunnen maken op bijvoorbeeld de NOW-regeling (Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud) en TVL-regeling (Tegemoetkoming Vaste Lasten), is een gevolg van de wijze waarop omzetverlies wordt berekend. Een voorbeeld hiervan is een seizoenbedrijf dat maar een deel van het jaar omzet maakt en bij het vaststellen van omzetverlies bij de NOW-aanvraag een vertekende omzet aangeeft uit een omzetloos kwartaal. De omzet van dat kwartaal wordt vergeleken met de gemiddelde kwartaalomzet over het gehele jaar 2019, waarmee er automatisch een verschil in omzet uit komt rollen. Dit geeft vervolgens ‘recht’ op NOW-steun. De hulp die de steunmaatregelen bieden wordt dan gebruikt terwijl er niet of nauwelijks omzetverlies is.

Ethisch dilemma
De overheid heeft vanaf het begin een moreel appel gedaan op ondernemers om geen misbruik te maken van de steunmaatregelen. Dit weerhoudt ondernemers er niet van de randen van de regels op te zoeken. Een anonieme accountant verklaarde tegenover de Telegraaf dat, kijkend naar zijn eigen praktijk, zeker 80% van de coronasteun in de verkeerde zakken belandt. Accountants worstelen met dit ethische dilemma in hun advisering aan ondernemers. Zowel het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid als de beroepsorganisatie van accountants (NBA) bevestigen deze problematiek.

Misbruik van bevoegdheid (artikel 3:13 BW)
Hoewel een steunaanvraag strikt genomen conform de regels kan zijn, is het niet uitgesloten dat een beroep op de steunmaatregelen onder bepaalde omstandigheden misbruik van bevoegdheid in de zin van artikel 3:13 BW kan opleveren. Dit artikel uit het Burgerlijk Wetboek geldt niet alleen tussen burgers, maar kan ook gelden wanneer een burger misbruik maakt van een bevoegdheid waarmee de overheid wordt geschaad. Een voorbeeld van dit laatste geval is het misbruiken van de bevoegdheid die een burger heeft op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De bestuursrechtelijke aard van deze rechtsbetrekking staat er niet aan in de weg dat ook in die verhouding een bevoegdheid kan worden misbruikt door een burger jegens de overheid.

Een bevoegdheid kan onder meer worden misbruikt door haar uit te oefenen met een ander doel dan waarvoor zij is verleend (3:13 lid 2 BW). De coronasteunmaatregelen zijn bedoeld om bedrijven die door de coronamaatregelen hun omzet zien dalen te helpen en werkgelegenheid te behouden. Wanneer bedrijven niet of nauwelijks omzet verliezen door corona maar door een andere oorzaak, en desondanks een beroep kunnen doen op de steunmaatregelen, kan dit onrechtmatig zijn. Deze bedrijven maken immers gebruik van de steunmaatregel terwijl deze niet is bedoeld voor het omzetverlies dat zij lijden. Hiermee wordt de overheid benadeeld.

Consequenties oneigenlijke aanvraag
Bij de invoering van de eerste steunpakketten waarschuwde het kabinet dat hard zou worden opgetreden tegen misbruik. In juni 2021 jaar heeft toenmalig staatssecretaris van Economische Zaken Keijzer de strafrechtelijke en bestuursrechtelijke handhaving bij misbruik van de steunmaatregelen aan de orde gesteld. Aangezien het aanvragen van steun conform de regels niet zonder meer inhoudt dat de aanvraag rechtmatig is, kan een oneigenlijke aanvraag consequenties hebben. Het ethische dilemma waar accountants zich voor zien geplaatst ligt juridisch wellicht dus wat eenvoudiger.

Heeft u vragen over dit artikel, of wilt u weten wat dit mogelijk voor u kan betekenen? Neem dan contact op met Rutger Korten.

Related Posts

Het gesloten distributiesysteem en…

Het gesloten distributiesysteem en de directe lijn: algemene informatie Er zijn veel initiatieven van bedrijven, om als bedrijven gezamenlijk lokaal energie op te wekken. Daarnaast is de stimulering van decentraal…
Read more

Biedt de voorgenomen Energiewet…

Biedt de voorgenomen Energiewet netbeheerders voldoende handvatten om het volle elektriciteitsnetwerk aan te pakken? Het piept en het kraakt op het Nederlandse elektriciteitsnetwerk. Door de toenemende vraag naar elektriciteit en…
Read more

Veroordeling conform eis inzake…

Veroordeling conform eis inzake mijnbouwschade – het IMG (Instituut Mijnbouwschade Groningen) wordt op alle punten in het ongelijk gesteld. In deze uitspraak beoordeelde de rechtbank het beroep van eiser waarvoor…
Read more
x

Cookiemelding

Wij maken op onze website gebruik van cookies. Wij gebruiken cookies voor het bijhouden van statistieken (de cookies van Google Analytics zijn volledig geanonimiseerd), om voorkeuren op te slaan, maar ook voor marketingdoeleinden. Door op ‘Ja’ te klikken, ga je akkoord met het gebruik van alle cookies zoals omschreven in ons privacy statement.

Wij gebruiken analytische cookies om je een optimale gebruikerservaring te bieden en we gebruiken functionele cookies om jouw voorkeuren op te slaan. Bovendien plaatsen wij cookies van derde partijen om gepersonaliseerde advertenties te tonen en de inhoud van de advertenties op jouw voorkeuren af te stemmen. Ook worden er cookies geplaatst door sociale media-netwerken. Jouw internetgedrag kan door deze derden gevolgd worden. Door op ‘Ja’ te klikken, ga je akkoord met het gebruik van alle cookies zoals omschreven in ons privacy statement.

Noodzakelijk
Noodzakelijke cookies helpen een website bruikbaarder te maken, door basisfuncties als paginanavigatie en toegang tot beveiligde gedeelten van de website mogelijk te maken. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken.

Voorkeuren
Voorkeurscookies zorgen ervoor dat een website informatie kan onthouden die van invloed is op het gedrag en de vormgeving van de website, zoals de taal van je voorkeur of de regio waar je woont.

Statistieken
Een goede website is nooit af. Met cookies voor statistieken analyseren we hoe bezoekers onze website gebruiken. Zo ontdekken we wat goed werkt én wat wij nog beter moeten doen.

Lees meer

Functionele cookies zorgen ervoor dat onze website goed blijft werken zodat je de juiste informatie op onze website krijgt te zien als je nog eens terugkomt.

Analytische cookies gebruiken we om in te zien hoe vaak onze website wordt bezocht en bijvoorbeeld welke pagina’s het beste voor ons werken.

De functionele- en analytische cookies hebben geen impact op jouw privacy, hiervoor hoeven we dus geen expliciete toestemming te vragen. We vragen dus enkel jouw toestemming voor het gebruik van tracking cookies! De informatie van deze cookies wordt voor maximaal 90 dagen bewaard. Je kan cookies altijd zelf uitzetten of ze van je apparaat verwijderen. Hoe je dat kunt doen verschilt per soort internetbrowser en apparaat.

Meer weten?

Wil je meer weten over het cookiebeleid van Dorhout Advocaten? Of heb je vragen over de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG of GDPR in het Engels) voor jouw bedrijf? Mail dan gerust naar info@dorhout.nl.

Ik geef Dorhout Advocaten toestemming voor het gebruik van tracking cookies: Ja Nee
Cookies geaccepteerd